Monthly Archives: February 2015

De Toekomst van Baby-Zusje

Ik ben nu dubbel opa. Vandaag, 7 februari 2015, is ons tweede kleinkind, tevens tweede kleindochter, geboren. Wat een schoonheid en geluk. De laatste dagen was de voorlopige naam Baby-Zusje, voor het twee jaar oudere zusje. Baby-Zusje, ik wens je een lang en gelukkig leven. Mooie woorden, maar kan het daarbij blijven? De wereld bevindt zich in grote transitie. Toen ik in 1973 het Rapport van de Club had gelezen dacht ik dat de politiek de duidelijk geschetste problematiek voortvarend zou gaan aanpakken. Tenslotte was de conclusie helder en onweerlegbaar. Linksom of rechtsom zou er iets dramatisch mis gaan in onze wereld als we niet snel maatregelen zouden nemen. Dit was geen hersenspinsel van links radiale ecofreaks maar van een denktank en groep wetenschappers van het MIT betaald door enkele multinationals waaronder Volkswagen. Ze gebruikten World3, een variatie op het eerste systeemmodel van de aarde. Ik begreep pas kort geleden uit een documentaire dat de wetenschappers eigenlijk op zoek waren naar een scenario dat groei kon waarborgen zonder ineenstorting van wereldwijde ecosystemen en landbouw. Ik vermoed dat dat de opdrachtgevers waardevolle informatie zou verschaffen om hun multinationals eeuwig winstgevend te houden. Hoe ze echter ook sleutelden aan de parameters van hun wiskundige computermodel, steeds kwam na groei uiteindelijk totale ineenstorting, opraken van grondstoffen, grootschalige milieuvervuiling, degradatie van landbouwgronden en oceanen. Het gevolg was telkens weer dat de wereldbevolking na een snelle groei steeds een snelle ineenstorting vertoonde. De groep kwam tot de conclusie dat groei altijd gevolgd zou worden door ineenstorting. De ineenstorting is nooit langzaam maar treedt plotseling op. De originele titel van het boek werd dan ook: Limits to Growth, Grenzen aan de Groei. Al voor het rapport uitkwam stemde ik “groen”. Nog op de middelbare school, de toenmalige HBS-B, mocht ik in 1972 voor het eerst stemmen en wel voor de tweede kamer. De kiesgerechtige leeftijd was net verlaagd naar 18 jaar. D66 was de partij die de milieupolitiek introduceerde in Nederland en daarom heb ik jarenlang D66 gestemd. Behalve eind jaren 70 toen er iets met kernwapens was en D66 voor was, reden voor mij een keer PPR te stemmen. Het moge duidelijk zijn dat ik alllang geen D66 meer stem, en inmiddels ook niet meer Groenlinks. Na een aantal jaren fietsen merkte ik dat er niks gebeurde. Geen maatregelen, geen discussie. Alles groeide door, bevolkingen, fabrieken, vuiligheid, bio-industrie, ontbossing. Mijn gedachte werd: Ik kan nu blijven fietsen en als dan over 30 jaar de olie op dan kan ik zeggen: Zie je wel dat ik gelijk had! Wat maakt het uit wat ik doe? Ik ga gewoon meedoen, studeren, auto, vliegen, werken, gezin, kinderen. Wachten tot de olie opraakt. Wachten tot alles weer normaal wordt. De wal zal het schip wel keren. Als de olie opraakt zal het geen klap zijn, maar een geleidelijke daling over een periode van tientallen jaren. Tijd genoeg voor aanpassing. Jaren zat ik te wachten op het moment van peakoil. Een jaar of tien, vijftien, geleden leek het dichtbij te komen. Ik kon niet wachten. Olie zou opraken, fabrieken gaan sluiten, vervuiling stoppen, overbevissing ophouden, ontbossing stoppen. Wat heerlijk zou het worden. Leven zoals mijn oma in Zwammerdam, Molenstraat 41, waar mijn vader was opgegroeid en ik alle vakanties van mijn vierde tot mijn veertiende, vijftiende, doorbracht. Plee achterin de tuin in de schuur, ‘snacht een po onder het bed op de tochtige zolder. In de winter stak mijn oma elke ochtend om 6 uur het potkacheltje aan, de enige verwarming. Ze had al gas, maar kookte voornamelijk op drie petroleumstellen. De heerlijke geur van stoofperen staat in mijn geheugen gegrift. Ze had een waterkraan maar de pomp achter het huis stond er nog en er was de waterput. Elke maandag wasdag met grote pannen in de tuin. Een maal per week de zinken teil in de keuken voor het wekelijkse bad. Ik vermaakte me met het helpen bij de kruidenier naast mijn oma. Hoewel 18 jaar ouder beschouwde ik Freek van L. als een vriend. Warme herinneringen. Daar ging ik voor mijn plezier alle vakanties naartoe hoewel we zelf in een keurige flat in Utrecht woonden met stadsverwarming en badkamer. Helaas, pas in 2009 kwam ik erachter hoe slecht het klimaat ervoor stond en dat als we alle fossiele brandstoffen zouden opbranden dat het einde van een leefbare planeet zou betekenen. Ik ben 60, geboren in 1954. De CO2 in de atmosfeer was 310 ppm in 1954, gestegen met 30 ppm sinds 1750 toen het 280 ppm was. Tijdens mijn leven steeg CO2 met 90 ppm tot 400 ppm nu. Dat is het niveau van 3 miljoen jaar geleden. Ik leef in het rijke westen. Ik ben hoofdschuldige. Mijn leven, mijn welvaart, mijn vakanties, mijn levensstijl, hebben dit veroorzaakt. Wat nu? Ik ben niet iemand die gaat zitten toekijken. Naar Kopenhagen in 2009, daarna contact gezocht met klimaatactivisten. In Nederland samen begonnen met wijstoppensteenkool. Andere activisten verdwenen langzaam. Op een gegeven moment waren we nog met zijn tweeën en een website. De klimaatbeweging was ingezakt, vermoeid, opgebrand. Langzaam begon het weer te groeien en nu lijkt het echt aan te trekken. Het jaar 2015 kan een spectaculair jaar worden. Het boek van Naomi Klein, This Changes Everything, krijgt veel aandacht. De divestment Campaign van 350.org en Bil Mckibben begint vruchten af te werpen. De Climate Games Amsterdam 2015 beloven groter worden dan de eerste versie in 2014. De acties in het Rheinische Braunkohl Revier zijn jaar na jaar gegroeid nadat ik bij de eerste kleine actie was op 15 oktober 2010 met hoogstens 20 man. Dit jaar kan een massabeweging op de been brengen bij de kolenmijnen daar. En als sluitstuk in 2015 de klimaatconferentie, COP21, in Parijs eind november waarvoor nu massaal gemobiliseerd wordt. Het is nog niet genoeg, het is een start, maar het begint ergens op te lijken. En we staan niet alleen, over de hele wereld groeien de acties, demonstraties, manifestaties, blokkades. Ik probeer iets duidelijk te maken maar kan het moeilijk onder woorden brengen. Ik besteed tijd aan klimaatactivisme. Die tijd kan ik dan niet besteden aan mijn familie. Maar feitelijk besteed ik die tijd aan mijn familie. Het is voor die twee lieve kleindochters. Voor hun toekomst. En voor die miljoenen, miljarden, andere kleinkinderen op de wereld. Het was mijn schuld. Sorry.

Advertisements